Zalig Pasen

Paaseierenverkoopster
Paaseierenverkoopster in Praag Tsjechië.

Voor mij klinkt het zo vertrouwd: “Een zalig pasen.”. Maar zalig? wat zeg je dan eigenlijk?

De etymologiebank geeft daar antwoord op: “het eeuwig heil deelachtig”. Oei denk ik, dat is ook niet echt een makkelijke term.

Gelukkig staat er ook: “intens gelukkig”, “verrukking teweegbrengend” en gewoon “heerlijk”.  Die termen begrijp ik.

En nu ik de term begrijp kan ik het  jullie ook toewensen: “Een zalig Pasen!”

Hoera is weer lente.

Het mooie weer van vandaag nodigde echt uit om naar buiten te gaan. Dat deden we ook massaal.

In Dierenpark Amersfoort zagen we dat de dieren er net zo over dachten.

Monument stadsbron op de hof.

stadsbron hof amersfoortHet plan om de de stadsput op de Hof in Amersfoort te voorzien van een monument doet nogal wat stof opwaaien. Ook mij houdt dat bezig maar dan vooral doordat de initiatiefnemers geen beroemde amersfoorters wisten te nomineren. Dus wil men kiezen voor hedendaagse amersfoorters, gewone mensen zoals je die tegenkomt op de Hof.

Eigenlijk vind ik het teveel eer dat onze generatie een monument krijgt op een plek die vele eeuwen voor generaties amersfoorters zo belangrijk was. Kunnen we dan werkelijk geen amersfoorters vinden die hebben gebouwd aan onze prachtige stad. Ik denk van wel.en zal er een aantal nomineren.

Water

Bij de stadsput of de stadsbron denk ik al gauw aan een relatie met water. Welke relatie hadden amersfoorters eigenlijk met water?

Heel vroeg, al ergens in het jaar 1000, moeten mensen besloten hebben zich blijvend te vestigen bij een foirde (=doorwaadbare plaats), in een ame (=natuurlijk water). Omdat ze verder niet beschreven zijn stel ik me eenvoudige mensen als boeren en handelaren voor die deze plek om puur praktische redenen hebben gekozen. Zo legden ze de basis voor onze mooi stad en kunnen we ze dus beschouwen als de eerste amersfoorters. In de eeuwen daarna graaft men grachten voor de verdediging. Men ontwatert de drassige gronden om bewoonbaar gebied te winnen. Men verlegt en verdiept waterwegen voor de handel. En om die handel nog beter te kunnen doen graaft men zelf nieuwe waterwegen. Zo ontstaat er een ommuurde en door grachten omgeven stad met een haven net voor de Koppelpoort waar zo vanaf 1555,handelsschepen aan kunnen leggen.

Bier

In de stad ontstaan bierbrouwerijen. het vakmanschap van de amersfoortse brouwers en de goede kwaliteit van het amersfoortse water zorgt voor een prima amersfoorts bier.Opvallend daarbij is dat het water daarvoor gewoon uit de stadsgrachten werd gehaald. Eeuwenlang wordt het bier geëxporteerd tot ver in de omgeving. Op het hoogtepunt was amersfoort in omvang de vierde bierproducent van Nederland.

Wol en Vilt.

Bij de Koppelpoort verrijst een volmolen. Het voetenwerk van de volder wordt met behulp van waterkracht gemechaniseerd. wordt met behulp van waterkracht wol vervilt tot een grof wollen laken. Het vollen, wol vervilten tot een stevige waterdichte stof, was zwaar werk dat omdat bij het procédé ook urine werd gebruikt, in een stinkende omgeving werd uitgevoerd. Het zal geen toeval zijn dat deze molen aan de zijde van de stad stond waar de Eem de stad weer verlaat.

Blekerijen

Vanaf de oostkant van de stad komt het schone water van de Veluwe naar de stad toe. Hier ontstaan de blekerijen. Het linnengoed werd op groene velden gelegd en besprenkeld met schoon water. Onder invloed van zonlicht werd de was weer mooi wit.

De Nominatie

Natuurlijk hebben de amersfoorters het water ook gebruikt bij de landbouw en veeteelt. Ook is er natuurlijk water gebruikt bij de vele huishoudelijke taken. En de latere industrie heeft dankbaar gebruik heeft gemaakt van de goede kwaliteit van het water hier. Maar ik denk dat ik genoeg amersfoorters heb gevonden die een monument verdienen op zo’n prominente plaats in de stad. Ik nomineer de onbekenden die zich vestigden aan een natuurlijk water, de graver van de grachtenen waterwegen, de schipper, de brouwer, de volder en de bleker. Misschien in hun tijd eenvoudige mannen en vrouwen die naamloos de geschiedenis in zijn gegaan. In retrospectief echter stoere werkers die met hun werk het formidabele fundament hebben gelegd waarop onze prachtige stad nu staat en die hun monument meer dan verdienen.



Amersfoort bierstad & Amersfoort Hoppen 1475

Amersfoorts Hoppen 1475
Introductie van Amersfoorts Hoppen 1475 met het Sint Joris Gilde

Amersfoort Bierstad

Vandaag ben ik met een paar vrienden naar de Sint Joriskerk geweest. Daar was een interessante lezing van historicus Leen Alberts over Amersfoort als bierstad.

Hij vertelde een mooi verhaal over hoe er schoon water via een bekenstelsel naar Amersfoort stroomde. De amersfoorters wisten wel raad met dat water en begonnen bier te brouwen. Dat deden zij op een gegeven moment zo goed dat de amersfoortse brouwers in productieomvang de vierde van Nederland waren.

Ander opvallend moment was toen verteld werd dat er in Amersfoort  op toegezien werd dat het water in de grachten niet vervuild zou raken. Dat water was namelijk de grondstof voor het bier.

Het mooiste moment was natuurlijk het proeven. Leen Alberts had in de archieven een origineel recept gevonden van het Amersfoorts Hoppen. Brouwerij Rock City Beers heeft dat bier gereproduceerd.

Voor de liefhebbers die deze avond hebben gemist, er zijn slijters die het verkopen. het schijnt ook bij de Jumbo’s in Amersfoort verkrijgbaar te zijn.

Wil je alles weten over Amersfoort Bierstad dan staat dat in dit boek:



Amersfoort op het Loo

Gisteren heb ik verteld over ons bezoek aan Het Loo. Het doel was de tentoonstelling over Anna Paulowna maar er was ook een expositie over koninklijk tafelen. En als je er dan toch bent dan loop je natuurlijk ook daar even overheen.

Koninklijk tafelen was duidelijk een hele gebeurtenis met rijkelijk gedekte tafels waarbij alles tot in detail was geregeld. Borden werden met de liniaal geplaatst en servetten minutieus gevouwen. Alles om een goede indruk te maken.

En wat ik dan als keientrekker heel leuk vind is dat er bij het Meissen-servies van Willem V ook een bord hoort waarop onze mooie stad staat afgebeeld.

Amersfoort op Meissen-servies van Willem V
Amersfoort op Meissen-servies van Willem V

Anna Paulowna kleurrijke koningin

Anna Paulowna

Anna Paulowna
Anna Paulowna een kleurrijke koningin

Vandaag hebben wij de tentoonstelling Anna Paulowna een kleurrijke koningin bezocht. Deze tentoonstelling vertelde het verhaal van de russische Anna die de vrouw wordt van prins Willem van Oranje, later koning Willem II.

Wanneer je het verhaal volgt dat hier verteld wordt dan vraag je je toch af of Anna, zus van de russische tsaar en opgegroeid aan een machtig hof, niet te groot was voor een klein land als Nederland.

Was je niet in de gelegenheid de tentoonstelling te bezoeken, dan kun je Anna Paulowna een kleurrijke koningin het verhaal nalezen.

 

Top 2000 – Waar zijn we?

top 2000

Waar zijn we in de Top 2000? Het leuke evenement van Radio 2 is weer begonnen en dan vraag ik dit geregeld af.

Het hele uitzendschema staat op de Top 2000 site. Maar ik wilde het nog makkelijker hebben. Daarom heb ik dit uitzendschema ingebouwd in een app. Wanneer je de app opent dan gaat je direct naar de juiste plaats in de lijst. En omdat ik toch bezig was heb ik een eenvoudige zoekfunctie ingebouwd. Zo ben ik van alle gemakken voorzien.

Ik heb de app in de Playstore gezet zodat hij ook, gratis, voor jullie beschikbaar is. Probeer hem maar eens uit. En als je ideeën hebt voor functies die jij graag zou hebben, laat me dat dan weten.

De app is voor Android en je vindt hem hier:
Ontdek het op Google Play
Fijne feestdagen en veel luisterplezier,

John

 

Paper Planes

Ken je dat nog? Papieren vliegtuigjes vouwen en dan kijken welke het langst in de lucht bleef. We hadden de mooiste ontwerpen en de vouwpatronen werden steeds ingewikkelder. De tijd dat het vliegtuigje in de lucht bleef viel ons eigenlijk altijd tegen maar we hadden oneindig plezier.

In ons digitale tijdperk zijn er mensen opgestaan die dat plezier herkennen en zoals dat hoort komt er dan een app. In de “Paper Planes”-app kun je een vliegtuigje maken, helaas alleen volgens een voorgeprogrammeerd vouwpatroon. Vervolgens zet je er een stempel op waarin dan je woonplaats staat en je gooit hem weg (hou je telefoon goed vast!). En weg is jouw vliegtuig.

De app geeft vervolgens een netje waarmee je papieren vliegtuigjes uit de lucht kunt halen. Die vouw je open en je zet er weer je stempel op. Hoe vaker het vliegtuigje is gevangen hoe meer stempels. Aan die stempels kun je dan zien waar het vliegtuigje is geweest. Of beter: waar er mensen zijn die ook met deze app spelen. En wat blijkt? Er vliegen inmiddels meer dan 1.100.000 papieren vliegtuigjes me stempels uit de hele wereld.

Het nut van deze app? Gewoon even simpel plezier.

Paper Planes voor Android

Paper Planes website

Eise Eisenga Planetarium

Ik had het al vaak horen noemen. Het koninklijk Eise Eisenga Planetarium in Franeker.  Vandaag kwam het ervan en hebben mijn vrouw en ik het bezocht.

Eise Eisenga was een hoogbegaafde man die  bijzonder geïnteresseerd was in sterrenkunde. Dat ging zover dat hij tussen 1771 en 1781 in zijn woningen een planetarium bouwde. Tegenwoordig het oudst werkende ter wereld. Mercurius, Venus, de aarde, Mars, Jupiter en Saturnus draaien er nauwkeurig hun rondjes.

Het is indrukwekkend om het plafond vol sterrenkundige bewegingen te zien. Maar minstens zo indrukwekkend is het om boven dat plafond te kijken. Daar is een heel bouwwerk van raderen, tandwielen en gewichten waardoor alles werkt.

Het is maar goed dat Eise toen hij stierf in 1828, de werking in zijn testament bleek te hebben beschreven.

Planetarium Eise Eisenga
Planetarium Eise Eisenga te Franeker
raderwerk planetarium Eise Eisenga
raderwerk planetarium Eise Eisenga